- ေလာက၌ ၾကံသည္အဖ်ားမွအစဥ္သျဖင့္အဆစ္တိုင္း အဆစ္တိုင္း လြန္ေသာထူးေသာအရသာရွိ၏။
- မိတ္ေဆြခင္ပြန္းေကာင္းျဖစ္ေသာသူေတာ္သူျမတ္သည္လည္း ထိုၾကံ၏အဖ်ားမွအရင္းတိုင္ေအာင္လြန္၍လြန္၍ခ်ိဳသူႏွင့္တူ၏။
- လူမိုက္ (၀ါ) မိတ္ေဆြတုကားအရင္းအစ၌သာခ်ိဳ၍အဖ်ားတိုင္ေအာင္မခ်ိဳေသာၾကံ၏သေဘာႏွင့္တူ၏။
- ေလာက၌ နည္းပါးေသာအၾကားအျမင္ရွိေသာသူသည္ အနည္းငယ္ေသာအၾကားအျမင္ကိုအမ်ားေအာက့္ေမ့တတ္၏၊ မာန္ရွိတတ္၏၊
- အဘယ္ကဲ့သို ့နည္းဟူမူကား သမုဒၵရာေရကို မျမင္ဖူးေသာဖားသူငယ္သည္ တြင္း၀၌ေရကိုအမ်ားၾကီးထင္သကဲ့သို ့တည္း။
- ေလာက၌ ပထမအရြယ္၌ အတတ္ပညာမရခဲ့၊ ဒုတိယအရြယ္၌ဥစၥာမရခဲ့၊ တတိယအရြယ္၌တရားမရခဲ့၊
- စတဳတၳအရြယ္၌ အဘယ္သို ့ျပဳနိဳင္အံ့နည္း။
- ရန္သူႏွင့္လည္း အကြ်မ္းမ၀င္ရာ ( မယံုၾကည္ရာ )
- အေဆြခင္ပြန္းႏွင့္လည္း အလြန္အကြ်မ္းမ၀င္ရာ ( မယံုၾကည္ရာ )
- တခါတရံ အေဆြခင္ပြန္းသည္ အမ်က္ထြက္လတ္ေသာ္ ခပ္သိမ္းေသာအျပစ္တို ့ကို ထင္ရွားျပတတ္၏။
- ေလာက၌ မစင္အတိျပည့္ေသာ က်ဥ္းေျမာင္းေသာ အရပ္၌ ေနရျခင္းသည္ ဆင္းရဲ၏။
- ထို ့ထက္မခ်စ္မႏွစ္သက္ေသာ ရန္သူႏွင့္ေနရျခင္းသည္ဆင္းရဲ၏။
- ထို ့ထက္လည္း သူ ့ေက်းဇူးကိုမသိတတ္ေသာသူႏွင့္ ေနရျခင္းသည္လည္းဆင္းရဲ၏။
- ဆံုးမသင့္ေသာအရာ၌ဆံုးမရာ၏။ မျပတ္ဆံုးမရာ၏။
- မေကာင္းေသာ အက်င့္မွလည္းတားျမစ္ရာ၏။ ထိုစကားသင့္စြ။
- ဆိုဆံုးမတတ္သူကို သူေတာ္ေကာင္းတို ့သည္ခ်စ္ခင္အပ္သည္ျဖစ္၏။ လူမိုက္တို ့ကမူမုန္းတီး၏။
- အၾကင္သူသည္ သူေတာ္ေကာင္းကို ခ်စ္ျခင္းမျပဳေခ်။ မသူေတာ္တို ့တရားသာလွ်င္ ႏွစ္သက္၏။ ထိုအက်င့္အမူသည္ ထိုသူအား ပ်က္စီးမည့္အေၾကာင္းေပတည္း။
သုေတသီဘုန္းျမင့္ေသြး၏ ( လူမိုက္၏သေဘာ လူလိမၼာ၏မေနာ မွေကာက္နွဳတ္ေဖၚျပသည္ )
- လူမိုက္၌ ကိုယ္ခႏၱာအားရွိပါမူမေကာင္းေခ်။ အနိဳင္အထက္ သူတပါးဥစၥာကို ရေအာင္ယူတတ္၏။ ပညာနည္းေသာ ထိုသူမိုက္သည္ ကိုယ္ခႏၱာပ်က္သည္၏ ေနာက္၌ငရဲသို ့ေရာက္ရ၏။
- အိမ္၌ဖ်က္ဆီးတတ္သည္ကားၾကြက္တည္း။ ေတာ၌ဖ်က္ဆီးတတ္သည္ကား ေမ်ာက္တည္း။ ငွက္၌ဖ်က္ဆီးတတ္သည္ကား က်ီးတည္း။ လူ၌ဖ်က္ဆီးတတ္သည္ကားလူမိုက္တည္း။
- ေလာက၌ ဟသၤာသည္ က်ီးတို ့၏အလယ္၌ မတင့္တယ္ေခ်။ ျခေသၤ့သည္ ႏြားတို ့၏အလယ္၌မတင့္တယ္ေခ်။
- ျမင္းသည္ ျမည္းတို ့၏အလယ္၌ မတင့္တယ္ေခ်။ သူမိုက္တို ့၏အလယ္၌ ပညာရွိသည္မတင့္တယ္ေခ်။
- လူမိုက္သည္ အသက္ထက္ဆံုးလည္း ပညာရွိကို အကယ္၍ဆည္းကပ္ျငားေသာ္လည္း ထိုလူမိုက္သည္ တရားကိုမသိေခ်။ အဘယ္ကဲ့သို ့နည္းဟူမူကား ေယာက္မသည္ ဟင္း၏အရသာကို မသိသကဲ့သို ့တည္း။
- ဥစၥာမရွိပဲ ကာမဂုဏ္လိုလားလြန္းသူ၊ ခြန္အားမရွိပဲ အသတ္အပုတ္ၾကိဳက္သူ၊ ပညာမရွိပဲ စကားလိုလားသူ။
- ဤသူတို ့ကားလူမိုက္မ်ားႏွင့္တူကုန္၏။
- နိုုးေနသူ၏ ညဥ့္သည္ရွည္လွ်ားလွ၏။ သူေတာ္ေကာင္းတရားကိုမသိၾကေသာလူမိုက္တို ့၏သံသရာသညလညး္ရွည္လွ်ား၏။
- လူမိုက္တို ့မည္သည္ သူတပါးတို ့၏ ႏွမ္းေစ့ခန္ ့မွ်ေသာ အနည္းငယ္အျပစ္ကိုျမင္၏။ အုန္းသီးခန္ ့ၾကီးေသာကိုယ့္အျပစ္ကိုကိုယ္မျမင္တတ္ေပ။
- သူမေခၚပဲလွ်က္ သူမ်ားအိမ္သို ့သြားဖန္မ်ားေသာသူ။ သူမေမးပဲ မ်ားစြာေျပာေဟာတတ္ေသာသူ။ မိမိဂုဏ္ေက်းဇူးကိုပလႊားတတ္ေသာသူ (၀ါ) ကိုယ္ရည္ေသြးတတ္ေသာသူ၊ ဤသံုးပါးသည္ လူမိုက္၏လကၡာဏာတည္း။
- ပိတုန္းသည္ပန္းကိုအလိုရွိကုန္၏။ သူေတာ္ေကာင္းတို ့သည္ ဂုဏ္ေက်းဇူးကိုအလိုရွိကုန္၏။ ယင္ေကာင္တို ့
- သည္အပုပ္ကိုအလိုရွိကုန္၏။ လူမိုက္တို ့သည္ အမ်က္ေဒါသကို အလိုရွိကုန္၏။
သုေတသီ ဘုန္းျမင့္ေသြး၏ ( လူမိုက္၏သေဘာ လူလိမၼာ၏မေနာမွ ေကာက္နွဳတ္ေဖၚျပသည္ )
* လူမိုက္ဆိုသည္မွာ သူတပါးအားဆဲဆိုထိပါး က်ဴးေက်ာ္ ေစာ္ကားမွသာ လူမိုက္မဟုတ္။ အသိအလိမၼာမရွိသူကို လူမိုက္ဟုေခၚသည္။ * ကိုယ့္ဂုဏ္သိကၡာမညွိဳးႏြမ္းေစလိုလွ်င္ အရည္အခ်င္းရွိသူလူေကာင္းမ်ားႏွင့္သာအေပါင္းသင္းျပဳသင့္သည္၊
လူမိုက္ႏွင့္ေပါင္းျခင္းထက္တစ္ဦးထဲေနျခင္းကပိုေကာင္း၏။ * စိတ္ေနသေဘာထား ယုတ္ညံ့စဥ္းလဲသူေလာက္ေၾကာက္ရြံ ့စက္ဆုပ္စရာေကာင္းေသာအႏၱရယ္မည္သည္မရွိ၊ * လူမိုက္ဟူသည္ မီးတူစင္စင္ ပ်က္ေၾကာင္းျဖစ္ရာ၏။ သူမိုက္ေလ့လာ၊ မလိုက္နာႏွင့္သူမိုက္သြင္ကို မျမင္ရထိုက္၊ သူမိုက္စကား၊ မၾကားေစလို ၊ လူမိုက္ကိုယ္နွင့္ ထိုထိုတကြမေပါင္းရလွ်င္။(မဃေဒ၀ )
ျဖစ္မည့္အရာမဟုတ္လွ်င္ ဘယ္ေတာ့မွျဖစ္လိမ့မည္မဟုတ္။ ျဖစ္မည့္အရာဟုတ္လွ်င္မုခ်ျဖစ္လိမ့္မည္သာတည္း။ယင္းစကားသည္ အလုပ္ကိစၥကိုေဆာင္ရြက္နိဳင္စြမ္းမရွိေသာလူပ်င္း၏စကားျဖစ္၏ပညာမဲ့သူသည္ ခြ်တ္ေခ်ာ္မွားယြင္းေသာအခါ၌ကံၾကမၼာကို ယိုးမယ္ဖြဲ ့ျပီးျပစ္တင္ရွဳတ္ခ်တတ္ေလသည္။ မိမိအလုပ္၏ ခြ်တ္ယြင္းခ်က္ကိုမူမျမင္ေပ။ျပည့္စံုၾကြယ္၀ျခင္းဆံုးပါးပ်က္စီးျခင္း၏အေျခခံအေၾကာင္းရင္းကားကံၾကမၼသာလွ်င္တည္းဟုၾကံစည္စဥ္းစား ကံကိုသာလွ်င္ကိုးစားသူသည္မိမိအက်ိဳးစီးပြားအတြက္ပင္ၾကိဳးစားပမ္းစားအားမထုတ္ေပ။
သုေတသီဘုန္းျမင့္ေသြး၏ ( လူမိုက္၏သေဘာ လူလိမၼာ၏မေနာ မွေကာက္နွဳတ္ေဖၚျပသည္ )
